Buses bodybuilders ECF Van Eerten Edesche Carrosserie Fabriek the Netherlands

000 ecf_plaatjeLogo Van Eerten Edesche Carrosserie Fabriek
Van Eerten, Edesche Carrosserie Fabriek:
Willem Alexander (Sander) van Eerten geboren op 15 oktober 1885 was wagenmaker van beroep. In zijn jonge jaren leerde hij het vak bij Köhler in Zutphen, daarna werkte hij vele jaren bij Veth in Arnhem. In beide bedrijven werden hoofdzakelijk houten rijtuigen zoals vigilantes en landouwers gemaakt.Anno 1924 begon hij voor zichzelf. Hij nam de bestaande wagenmakerij van Dronkelaar over op de hoek van de Grotestraat en de Torenstraat in Ede. In 1927 kwam z’n broer Egbertus (Bertus) in de zaak. De Edesche Carrosserie Fabriek verhuisde begin jaren ’30 naar de Brouwerstraat in Ede.

00 Edesche-brouwerstraat

Edesche Brouwerstraat

In het begin werden alleen boerenwagens gemaakt maar omstreek 1926 werd voor het eerst een laadbak op een auto-onderstel gemaakt, voor zover bekend een T-Ford. De afnemer was garage Bakker in Wageningen. Een tweede auto voor bodedienst Holland volgde en kort daarna werden er ook personen-, en andere vrachtwagens gebouwd.

edesche carr. fabr-op onderstel Ford T 1926Edesche carr. fabr.-op onderstel Ford T 1926

Edesche-P.H.-van-Wees-UtrechtEdesche Carr. Fabr.-P.H.-van-Wees-Utrecht

edesche-PTT-achterzijaanzichtEdesche Carr. Fabr. -PTT meetwagen-achterzijaanzicht

Edesche-PTT-interieur-1ECF-PTT meetwagen-interieur © Conam

Edesche-Stoomwasscherij-Beeklust-loenenECF-Stoomwasscherij-Beeklust-loenen © Conam

Edesche-G-Heij-2ECF-G-Heij-2 © Conam

edesche-L-vd-linden-DafECF-L-vd-linden-Daf © Conam

edesche-L-vd-linden-tweeECF-L-vd-linden-met aanhanger © Conam

Edesche-Trekker-InternationalECF-Trekker-International © Conam

Edesche-AH-NM_NEW  op Graham Brothers onderstelECF-AH-NIJMEGEN NEW bus op Graham Brothers onderstel © Conam

In 1929 werden de eerste autobussen gebouwd. De eerste klant was een bedrijf te Dieren en al spoedig kwamen er orders uit Arnhem (Matser) en Hilversum (Gooilander).

ecf-3021-gooilander-1_collectie_gerrit-van-eerten

ECF-3021-gooilander-1 collectie © gerrit-van-eerten

Blijkbaar werd in de eerste jaren het laswerk uitgevoerd door derden zie bv onderstaand krantenbericht van 11 juni 1932 “Edesche Carrosseriefabriek aan Brouwersstraat van gebroeders Van Eerten bouwt touringcar. Willemsen – Torenstraat, leverde de ijzeren onderbouw”.

early-trucksearly-trucks

De gebroeders van Eerten bewezen behalve hun vak ook hun tijd te verstaan. Al voor de oorlog exposeerden ze hun producten op de RAI-tentoonstelling, ook na de oorlog gaven ze daar acte de presence. Waren de eerste bussen nog hoekig en eenvoudig, later werden het sierlijke en gestroomlijnde wagens. Eind 1953 werd het pand van schilder Brouwer aan de Ketelstraat gekocht. Hier werd de spuiterij gevestigd.

ecf-3041-lad_collectie_gerrit-van-eertenECF Lobithsche Autodienst NV op een Graham Brothers chassis, circa 1930-3041-lad ©collectie gerrit-van-eerten

ecf-3071b-vad-22_collectie_gerrit-van-eerten

ECF-3071b-vad-22 © collectie gerrit-van-eerten

De maatschappelijke ontwikkelingen maakten rond 1960 een einde aan de bouw van autobussen. De concurrentie van grote binnenlandse maar ook Belgische autobusbouwers was er de oorzaak van dat men met de bouw van bussen stopte. In 1960 overleed Bertus en kwam de leiding van het bedrijf steeds meer terecht bij de zoon van Sander; Gerrit Peter van Eerten. Het bedrijf is toen overgeschakeld op schadeherstel van personenwagens en bestelbusjes en in deze branche is het bedrijf (met een van de eerste spuitcabines in Nederland) succesvol geweest. Als gevolg van de herinrichting van het centrum van Ede moest het pand aan de Brouwerstraat worden verlaten en werd het bedrijf begin 1973 opgeheven.

ecf-3092a-de-rijke_collectie_gerrit-van-eertenECF-3092a-de-rijke © collectie gerrit-van-eerten

ecf-3092b-de-rijke_collectie_gerrit-van-eerten

ECF-3092b-de-rijke © collectie gerrit-van-eerten

ecf-3092c-de-rijke_collectie_gerrit-van-eerten

ECF-3092c-de-rijke© collectie gerrit-van-eerten

Op zoek naar meer informatie is het gelukt gegevens over een behoorlijk aantal door de ECF gebouwde autobussen boven water te krijgen, met veel dank aan Joop van der Wel. Het is een illusie dat een compleet overzicht nu, na zoveel jaar, nog te maken is. Zeker uit de vooroorlogse periode is niet alles bekend. Redenen hiervoor zijn o.a;

  • het ontbreken van een eigen archief van de ECF
  • niet elke provincie heeft een archief met de uitgegeven provinciale kentekens
  • het gebruik van buseigenaren om kentekens gelijktijdig op meerdere bussen te gebruiken om belastingen en/of verzekeringspremie’s te ontduiken
  • het hanteren van dezelfde afkortingen om carrosseriebedrijven aan te duiden, zoals bv CBE; Carrosserie Bedrijf Emmen, Carrosserie Bedrijf Ede, Carrosserie Bedrijf Eindhoven
  • het bij grote drukte uitbesteden van bv de afbouw aan andere bedrijven
  • na afloop van de gebruiksduur van de carosserie een nieuwe, aan de eisen van die tijd aangepaste, opbouw op een nog wel bruikbaar chassis te zetten.

ecf-3106a-matser-4_collectie_gerrit-van-eertenECF 3106a-matser-4 © collectie gerrit-van-eerten

ecf-3107b-matser-4_collectie_gerrit-van-eerten

ECF-3107b-matser-4 © collectie gerrit-van-eerten

Een paar getallen over de bussenbouw in Ede. De eerste bus is waarschijnlijk de bus die in 1929 is geleverd aan Voerman te Dieren(ECF-2901). Dit is, vermoedelijk een GMC, geweest met provinciale nummer M-31270. De laatste bussen zijn geleverd in 1960, een Mercedes Benz aan Mekers in Etten, een Bedford aan Peters uit Harmelen en een Opel aan Van Maanen in Harderwijk. Daar tussen zitten meer dan 150 bussen.

ecf-3231-kolkman-1_collectie_gerrit-van-eerten opelECF-3231-kolkman-1 ©collectie gerrit-van-eerten Opel

ecf-3316a-gooilander-7_collectie_gerrit-van-eerten krupp

ECF-3316a-gooilander-7 © collectie gerrit-van-eerten Krupp

Eén daarvan bestaat nog en is opgenomen in Nationaal Register Mobiel Erfgoed nr 049.0025. Het betreft een International gebouwd voor Matser uit Arnhem in 1952. Deze bus is in het bezit van de Stichting Veteranen Autobussen (SVA) en staat in opslag in Pijnacker( ECF-5256). In 2011 is een Bedford gemaakt in 1936 voor de Centraal Garage in Hilversum (ECF-3626), en laatstelijk in bezit van het Noordelijke Busmuseum in Winschoten bij een brand verloren gegaan

ecf-5256a-matser-23ECF-5256a-matser-23 International

ecf-5256h-merkus-89

ECF-5256h-merkus-89 International Stichting Veteraan Autobussen

ecf-5256s-sva-23-1996

ECF-5256s-sva-23-1996 International

De bussen zijn op chassis van diverse merken gebouwd, te noemen zijn Diamond (zeker 13 stuks), Bedford (zeker 18 stuks) minstens 21 Fords en 15 Volvo’s. Verder zijn er bussen gebouwd op andere merken zoals White, Saurer, A.S. en Graham Brothers : er zijn 27 merken bekend.

Verdeeld over de jaren dat er bussen zijn gebouwd zitten er geen grote pieken in, het enige dal is de periode van de tweede wereldoorlog. Begin jaren ‘30 worden een paar bussen per jaar gebouwd, maar net voor de oorlog komt de productie op gang. In 1938 alleen al worden (minstens) negen bussen geleverd. Eén van die bussen (een Diamond voor V.I.O.S. uit Wateringen (ECF-3881) wordt op de RAI van dat jaar gepresenteerd met de slogan ‘Nieuw Opendak-Systeem van Glasmateriaal’.

ecf-3881a-vios-69-raiecf-3881b-vios-69 Diamond met glas open dak RAIECF-3881b-vios-69-Diamond-met-glas-open-dak-RAI

Om aan vordering door de Duitsers te ontkomen werd een net voor het beging van de tweede wereldoorlog afgeleverd Ford chassis bestemd voor Kolkman uit Deventer, na demontage van motor en banden, verborgen in een houtloods aan de Klaaskaterlaan in Ede. Na de oorlog werd het chassis uit de hanenbalken gehaald en vijf jaar later dan gepland voorzien van de opbouw (Kolkman 7). Voor dezelfde autobusonderneming werd op een van de duitse Wehrmacht gevorderde bus van het merk Praga een nieuwe opbouw gezet (Kolkman 5). Deze bus reed echter zo beroerd dat de opbouw al in 1948 op een Ford chassis (VERA 4,ECF-4641) werd overgezet. Na het in ‘45/’46 plaatsen van een aantal noodcarrosserieën op dump trucks (vb ECF-4521) uit het Engelse en Amerikaanse leger werden er in 1947 en in 1948 telkens circa 14 bussen afgeleverd. Na die tijd heeft de productie niet meer dat niveau bereikt.

ecf-3316b-gooilander-7_collectie_gerrit-van-eerten krupp

ECF-3316b-gooilander-7 © collectie gerrit-van-eerten Krupp

ecf-3330-kolkman-1-en-2_collectie_gerrit-van-eerten

ECF-3330-kolkman-1-en-2 © collectie gerrit-van-eerten

De grootste klanten waren voor de oorlog Matser uit Arnhem en na de oorlog De Haas uit Veenendaal. Aan elk van deze bedrijven zijn 22 bussen geleverd. Mekers uit Etten en Toonen uit Nijmegen zijn voorbeelden van bedrijven waarvoor bussen zijn gebouwd welke op dit moment nog bestaan.

ecf-3331a-kolkman-2_collectie_gerrit-van-eertenECF-3331a-kolkman-2 © collectie gerrit-van-eerten

ecf-3331b-kolkman-2_collectie_gerrit-van-eerten

ECF-3331b-kolkman-2 © collectie gerrit-van-eerten

De meeste bussen werden primair gebouwd voor het tourwerk. Afhankelijk van het werkaanbod bij de busbedrijven werden ze echter ook ingezet op lijndiensten. Ook voor industriële bedrijven zijn bussen gebouwd, waarmee deze bedrijven het woon-werkverkeer voor hun personeel zelf uitvoerden. De Enka (Eva, Enka Vervoers Afdeling) uit Ede is daar een voorbeeld van.

ecf-3341-matser-6_collectie_gerrit-van-eerten

ECF-3341-matser-6 © collectie gerrit-van-eerten

ecf-3410-enka-m-7948-en-m-7949_collectie_gerrit-van-eerten

ECF-3410-enka-m-7948-en-m-7949 © collectie gerrit-van-eerten

Net als nu werden de bussen goedgekeurd voordat ze aan het verkeer mogen deelnemen door de Rijksdienst Voor het Wegverkeer.  Hiervoor moesten tot in de jaren ’50 de bussen naar Den Haag toe, wat toentertijd een (enkele) reistijd van meer dan 4 uur vergde. Er waren nog geen snelwegen en de wegen liepen dwars door de centra van steden.  Befaamd zijn de verhalen dat soms wel vier keer ‘gestoken’ moest worden voordat bruggen in Woerden en Gouda gepasseerd konden worden.  De wachttijd bij de bruggen nam ook aanmerkelijk meer tijd in beslag dan tegenwoordig; een wachttijd van 20 minuten was normaal.

ecf-3411a-enka-m-7948_collectie_gerrit-van-eertenecf-3411a-enka-m-7948 © collectie gerrit-van-eerten

ecf-3416-enka-14_collectie_gerrit-van-eerten

ecf-3416-enka-14 © collectie gerrit-van-eerten

Gebruikelijk was dat van alle bussen voor aflevering een foto werd gemaakt. Meestal gebeurde dit op de Rijksweg Ede – Arnhem op de hoogte van de Edesche Heide. De kinderen van Sander en Bertus mochten dan mee, maar moesten na overdracht dan terug naar huis lopen (meer dan vijf kilometer!) zie bv ECF-3316 en ECF-5361.

ecf-3421-enka-15_collectie_gerrit-van-eertenecf-3421-enka-15 © collectie gerrit-van-eerten

ecf-3431-hendriks_collectie_gerrit-van-eerten

ecf-3431-hendriks © collectie gerrit-van-eerten

Bedrijf de Rijke uit Arnhem reed bussen niet met een bepaalde huisstijl/kleur maar koos er voor ze in diverse kleuren te laten spuiten. Een net afgeleverde paarse bus werd in Wageningen, tijdens een wedstrijd tussen Vitesse en FC Wageningen met één kant naar de zon geparkeerd. Het effect: aan de ene kant ‘verbleekt’ paars en aan de andere kant de originele kleur. Deze bus is vlug in een andere kleur gespoten. Of ECF-3492 de betreffende bus betreft is niet bekend.

ecf-3446-matser-7_collectie_gerrit-van-eertenecf-3446-matser-7 © collectie gerrit-van-eerten

ecf-3492-de-rijke_collectie_gerrit-van-eerten

ecf-3492-de-rijke © collectie gerrit-van-eerten

Kwam een bus met een kapotte ruit terug van een week reisje langs de rijn, dan werd op zondag een nieuwe ruit geplaatst zodat de bus weer de maandag daarop kon worden ingezet. Tot ca 1960 was het gewoon om op zaterdag te werken. ecf-3501a-ada-17_collectie_gerrit-van-eerten

ecf-3501a-ada-17 © collectie gerrit-van-eerten

ecf-3501b-ada-17_collectie_gerrit-van-eerten Dürkopp

ecf-3501b-ada-17 © collectie gerrit-van-eerten Dürkopp

Een mooi voorbeeld van de ontwikkeling in de carrosseriebouw komt tot uitdrukking in de verschillende opbouwen op een Minerva chassis. In eerste instantie voor de Enka medio de jaren 30 (zie ECF-3410) en de opbouw voor Vonk (ECF-4671) net naar de tweede wereld oorlog op het zelfde chassis. Ook was het niet ongewoon dat eigenaren een nieuwe opbouw lieten plaatsen door een ander carrosseriebedrijf dan het bedrijf welke de eerste opbouw had geleverd; ECF 5311, Ter Beek nr 4 kreeg in 1960 een nieuwe opbouw van Smit te Joure.

ecf-3506-ada-18_collectie_gerrit-van-eertenecf-3506-ada-18 © collectie gerrit-van-eerten

ecf-3521-gooilander-12_collectie_gerrit-van-eerten

ecf-3521-gooilander-12 © collectie gerrit-van-eerten

Opvallend is ook het gebruik van verschillende grilles/fronten op een en dezelfde bus (ECF-4851) of de grilles werden aangepast na een ongeluk of op verzoek van de eigenaar is niet bekend. De grilles gebruikt bij b.v. de opbouw voor Aalbers uit Oosterbeek  stonden bekend als ‘Ferrari grill’ een mooi voorbeeld hiervan is te zien bij ECF-5401.

ecf-3526a-gooilander-14_collectie_gerrit-van-eerten Mercedes Benzecf-3526a-gooilander-14 © collectie gerrit-van-eerten Mercedes Benz

ecf-3526b-gooilander-14_collectie_gerrit-van-eerten Mercedes Benz

ecf-3526b-gooilander-14 © collectie gerrit-van-eerten Mercedes Benz

Er lijkt in al die jaren nauwelijks sprake te zijn geweest van serie bouw. De meeste bussen laten een unieke opbouw zien. Alleen een paar opbouwen voor de Haas zijn identiek aan elkaar (zie bv ECF 5721 en 5726) en uit de eerste jaren de voor de Enka gebouwde bussen met kentekens M-7948 en M7949 foto ECF-3410.

ecf-3551-de-laar-4_collectie_gerrit-van-eertenecf-3551-de-laar-4 © collectie gerrit-van-eerten

ecf-3571-toonen-4_collectie_gerrit-van-eerten

ecf-3571-toonen-4 © collectie gerrit-van-eerten

Sander is sinds de oprichting van de afdeling “Arnhem en omstreken” van de Focwa 25 jaar voorzitter geweest en legde deze functie bij het jubileum in 1961 neer.

ecf-3601a-aalberts-2_collectie_gerrit-van-eertenecf-3601a-aalberts-2 © collectie gerrit-van-eerten

ecf-3601b-aalberts-2_collectie_gerrit-van-eerten

ecf-3601b-aalberts-2 © collectie gerrit-van-eerten

Foto’s © Gerrit van Eerten, © Piet Steutel, ©John Veerkamp/ADV, © Gerrit Gunnik, © Theo Egberts, © Ewolt Wolters, internet e.a.

ecf-3606-ada-19_collectie_gerrit-van-eertenecf-3606-ada-19 © collectie gerrit-van-eerten

ecf-3626a-centraal-garage-20-1942_collectie_gerrit-van-eerten

ecf-3626a-centraal-garage-20-1942 © collectie gerrit-van-eerten

ecf-3626m-noordelijk-bus-museum_collectie_gerrit-van-eerten Bedford

ecf-3626m-noordelijk-bus-museum © collectie gerrit-van-eerten Bedford

ecf-3626n-nbm-20_collectie_gerrit-van-eerten Bedford

ecf-3626n-nbm-20 © collectie gerrit-van-eerten Bedford

ecf-3626o-nbm-20_collectie_gerrit-van-eerten Bedford

ecf-3626o-nbm-20 © collectie gerrit-van-eerten Bedford

ecf-3721a-egberts

ecf-3721a-egberts

ecf-3721c-egberts

ecf-3721c-egberts

ecf-3741-matser-10

ecf-3741-matser-10

ecf-3799-matser-overzicht--ca-1937

ecf-3799-matser-overzicht–ca-1937

ecf-3806-buitelaar-16

ecf-3806-buitelaar-16 Volvo

ecf-3821a-egberts

ecf-3821a-egberts

ecf-3821b-egberts

ecf-3821b-egberts

ecf-3831a-kolkman-3

ecf-3831a-kolkman-3

ecf-3831b-kolkman-3

ecf-3831b-kolkman-3

ecf-3861a-rijdt-s-reisbureau-n10952

ecf-3861a-rijdt-s-reisbureau-n10952

ecf-3861b-rijdt-s-reisbureau-n10952

ecf-3861b-rijdt-s-reisbureau-n10952

ecf-3881b-vios-69

ecf-3881b-vios-69 Diamond met glazen dak

ecf-3891-labeto-chevrolet

ecf-3891-labeto-Chevrolet

ecf-3941a-matser-14

ecf-3941a-matser-14

ecf-3946h-winnemuller-15

ecf-3946h-winnemuller-15

ecf-3946i-winnemuller-15

ecf-3946i-winnemuller-15

ecf-3981a-zego-22

ecf-3981a-zego-22

ecf-3981n-morren-6

ecf-3981n-morren-6

ecf-3986e-morren-6

ecf-3986e-morren-6

ecf-3991a-labeto-car-5

ecf-3991a-labeto-car-5

ecf-3991b-labeto-car-5

ecf-3991b-labeto-car-5

ecf-4006h-hendriks-4

ecf-4006h-hendriks-4

ecf-4061h-gtw-197-ex-zego--25--cl-gunnik

ecf-4061h-gtw-197-ex-zego–25–cl-gunnik

ecf-4066a-zego-26

ecf-4066a-zego-26

ecf-4066n-gtw-180

ecf-4066n-gtw-180 Kromhout

ecf-4066o-gtw-180

ecf-4066o-gtw-180 Kromhout

ecf-4066p-gtw-180

ecf-4066p-gtw-180 Kromhout

ecf-4066r-dijkstra-22

ecf-4066r-dijkstra-22

ecf-4066s-dijkstra-22

ecf-4066s-dijkstra-22 PB-03-29

ecf-4241a-matser-12

ecf-4241a-matser-12

ecf-4521a-de-haas-18

ecf-4521a-de-haas-18

ecf-4621i-vera-2

ecf-4621i-vera-2

ecf-4631h-vera-3

ecf-4631h-vera-3

ecf-4641h-vera-4

ecf-4641h-vera-4

ecf-4671a-vonk-3

ecf-4671a-vonk-3 PB-18-87

ecf-4701a-aalbers-4

ecf-4701a-aalbers-4

ecf-4701h-merkus-10

ecf-4701h-merkus-10

ecf-4711a-deto-1

ecf-4711a-deto-1

ecf-4716b-edad-17

ecf-4716b-edad-17

ecf-4721b-egberts-1

ecf-4721b-egberts-1

ecf-4726a-egberts-6

ecf-4726a-egberts-6

ecf-4731b-egberts-7

ecf-4731b-egberts-7 Kromhout

ecf-4736-hendriks-8

ecf-4736-hendriks-8

ecf-4741-matser-16

ecf-4741-matser-16

ecf-4746-matser-17

ecf-4746-matser-17

ecf-4751-vera-11

ecf-4751-vera-11

ecf-4756a-vera-12

ecf-4756a-vera-12

ecf-4756h-mabo-10

ecf-4756h-mabo-10

ecf-4761a-vera-14

ecf-4761a-vera-14

ecf-4761g-vera-12-en-14

ecf-4761g-vera-12-en-14

ecf-4766n-iao-van-kan-1

ecf-4766n-iao-van-kan-1

ecf-4771-vera-16

ecf-4771-vera-16

ecf-4821b-de-haas-26

ecf-4821b-de-haas-26

ecf-4831h-hendriks-22

ecf-4831h-hendriks-22

ecf-4841-lad-15

ecf-4841-lad-15

ecf-4846a-matser-5

ecf-4846a-matser-5

ecf-4846h-merkus-2

ecf-4846h-merkus-2

ecf-4851a-matser-18

ecf-4851a-matser-18

ecf-4851b-matser-18

ecf-4851b-matser-18

ecf-4851h-van-dongen-7

ecf-4851h-van-dongen-7

ecf-4856a-matser-19

ecf-4856a-matser-19

ecf-4871-vera-8

ecf-4871-vera-8

ecf-4941c-matser-20

ecf-4941c-matser-20

ecf-4971a-vera-7

ecf-4971a-vera-7

ecf-5021b-egberts-8

ecf-5021b-egberts-8 Scania Vabis

ecf-5036b-de-haas-30

ecf-5036b-de-haas-30

ecf-5041a-matser-21

ecf-5041a-matser-21

ecf-5041h-merkus-50

ecf-5041h-merkus-50

ecf-5121-de-haas-31

ecf-5121-de-haas-31

ecf-5126-de-haas-32

ecf-5126-de-haas-32

ecf-5131c-de-haas-33

ecf-5131c-de-haas-33

ecf-5136b-de-haas-34

ecf-5136b-de-haas-34 Scania Vabis

ecf-5171a-de-vries-9

ecf-5171a-de-vries-9

ecf-5171s-delta-7

ecf-5171s-delta-7

ecf-5221a-egberts-10

ecf-5221a-egberts-10

ecf-5221h-snelle-vliet-53

ecf-5221h-snelle-vliet-53

ecf-5231b-de-haas-37

ecf-5231b-de-haas-37 Kromhout

ecf-5236b-de-haas-38

ecf-5236b-de-haas-38

ecf-5251-hendriks-17

ecf-5251-hendriks-17 Volvo

ecf-5266a-schuhmacher-7

ecf-5266a-schuhmacher-7

ecf-5266b-schuhmacher-7

ecf-5266b-schuhmacher-7

ecf-5266n-de-roodt-8

ecf-5266n-de-roodt-8

ecf-5271a--de-vries-10

ecf-5271a–de-vries-10

ecf-5271n-wagenaar

ecf-5271n-wagenaar Volvo

ecf-5306b-bab-62

ecf-5306b-bab-62

ecf-5311-ter-beek-4

ecf-5311-ter-beek-4

ecf-5321c-de-haas-29

ecf-5321c-de-haas-29

ecf-5326a-de-haas-39

ecf-5326a-de-haas-39

ecf-5326b-de-haas-39

ecf-5326b-de-haas-39

hendriks-4_ex-aalbers-3_collectie_gerrit-van-eerten

hendriks-4 ex-aalbers-3 © collectie gerrit-van-eerten

ter_beek_4_met_ecf-opbouw_foto_gerrit-van-eerten

ter beek 4 met ecf-opbouw © foto gerrit-van-eerten

ter_beek_4_met-ecf-opbouw

ter beek 14 met-ecf-opbouw

ter_beek_9 mogelijk ECF opbouw

ter beek 9 mogelijk ECF opbouw

ter_beek_10 mogelijk ECF

ter beek 10 mogelijk ECF

ter_beek_14 mogelijk ECF

ter beek 14 mogelijk ECF Mercedes Benz

Bedford carr. ECF Vechtstroom 12 ex De Vries

Bedford carr. ECF Vechtstroom 12 ex De Vries

Bedford carr. ECF Vechtstroom 12 ex De Vries Bedford Edesche Carr Fabriek Vechtstroom 21 ex De Vries

Bedford Edesche Carr Fabriek Vechtstroom 21 ex De Vries

Bussen DAF B1500 DL 580 carr ECF nr 21 1956

DAF B1500 DL 580 carr ECF nr 21 1956

Bussen DAF B1527R58 Edesche Carrosseriefabriek Gebr. Van Eerten [1952] NB-83-14

DAF B1527R58 Edesche Carrosserie Fabriek Gebr. Van Eerten [1952] NB-83-14

Bussen VOLVO B61515 VOLVO carr ECF nr 18 1961

 B61515 VOLVO carr ECF nr 18 1960

Dodge De Haas 9 Neusbus Edesche Carr Fabriek

Dodge De Haas 9 Neusbus Edesche Carr Fabriek

Beste lezers, er zijn nog volop bussen in dit fotoboek waarvan het merk er bij ontbreekt, ik nodig hierbij iedere kijker uit om met info erbij te komen om het verhaal completer te maken. Met vriendelijke groet. Uw gastheer Hot.

Buses Asjes Alkmaar the Netherlands

Bussen ASJES 1931-1935 Alkmaar-Bergen-Haarlem Nederland

 Bussen Asjes-Minerva(chassis)-Kromhout(motor) 1933
Asjes-Minerva(chassis)-Kromhout(motor) 1933

Het is reuze lasig iets over AS te vinden. Dit stuk is dan ook een samenraapsel van verschillende sites. Die van Conam, die van OVBoskoop en een stukje uit een oude krant. Met dank, en linkjes naar de betreffende sites. Deze Asjes bus reed tussen Hilversum en Utrecht. Gebouwd door Asjes in Alkmaar op een Minerva Chassis en met een Kromhout motor.

 Bussen AS-Asjes 1932 Asjes(Alkmaar) carrosserie op A.S.Chassis
AS-Asjes 1932 Asjes(Alkmaar) carrosserie op A.S.Chassis

http://www.conam.info/carrosseriebouwers-beschrijvingen/asjes-alkmaar-bergen
De nieuwe bussen nu waren bestemd voor de verbinding van Graft en De Rijp met Purmerend, waar men dus kon overstappen op de stoomtram naar Amsterdam, welke het volgende jaar geheel geëlektrificeerd zou zijn. Deze bussen (de nummers 1, 2 en 3) hadden een Republic-chassis met Lycoming-zes-cylinder benzinemotor van 65 pk, terwijl de door de firma Asjes te Alkmaar vervaardigde carrosserie geschikt was voor het vervoer van zeventien zittende en vier staande passagiers.

 NZH006 binnenkant
Binnenkant eerst A.S. bussen met carrosserie v d firma Asjes 1932
In het Maandblad voor het NZH-personeel van december 1931 stond het volgende geestdriftige verslag :Alles glom en glansde, tot zelfs de knopen op de nieuwe uniform van den chauffeur! Mooi van lijn en kleur, natuurlijk grijs en blauw,. de bekende NZH-kleuren, nodigt deze bus reeds door zijn keurig uiterlijk tot een ritje uit.De zittingen zijn ruim en met ieder bekleed en staan geschaard langs den wand als in een balzaal. De lampen in het helderwit geschilderde plafond werpen een overvloedig licht omlaag, hetgeen door de reizigers, die hun reis met lectuur willen bekorten, ten zeerste wordt gewaardeerd.Men ziet dat de schrijver zo trots was als een vader op z’n eerste drieling!Toen eenmaal deze drie schaapjes over de brug waren volgde er weldra een hele troep, want in 1932 werd te Haarlem de eerste buslijn geopend, van de Leidsevaart bij de Munterslaan naar de Javalaan in Heemstede. Hiervoor werden twee A.S.-bussen aangeschaft. Ook deze hadden Lycoming-benzine-motoren (85 pk) en een carrosserie van de firma Asjes, thans echter voorzien van normale dwarszitbanken, 26 zit- en 5 staanplaatsen. In 1933 werden deze gevolgd door nummer 6, geheel gelijk aan de vorige twee, en door de nummers 7, 8 en 9. Deze laatste hadden ook een A.S.-chassis en een carrosserie welke door de firma Beijnes, toen nog aan het Stationsplein te Haarlem, was gebouwd. Dit waren de eerste bussen van deze fabriek, die zich tot die datum tot spoor- en tramwegmaterieel had beperkt.
 NZH008 Bijeenraapsel
2 bijeenraapsel bussen voor  4400,- gulden in 1932
In 1934 kwamen de lijnen naar Bloemendaal en Overveen en ook die van Overveen via de Zeeweg naar Zandvoort, erbij. Mede door de in 1935 gehouden Florabloemententoonstelling in Groenendaal ging het aantal bussen met sprongen omhoog. De voor die tijd “grote” serie van negen A.S.-bussen (nrs. 10 t/m 18) waren de eerste NZH-bussen voorzien van dieselmotoren. De eerste zes van deze serie hadden ook weer carrosserieën van de firma Asjes, die haar fabriek naar Bergen had overgeplaatst Om deze bussen tijdig afgeleverd te krijgen, heeft toen een groot aantal personeelsleden van de NZH daaraan in die fabriek meegewerkt De nummers 16, 17 en 18 hadden een zelfde chassis, doch de carrosserieën waren van de firma Hainje in Heerenveen. De toegepaste dieselmotor was een Kromhout van het type 3LW Men had in die tijd nog weinig ervaring met de ophanging van zo’n driecilinder dieselmotor, die met zijn laag toerental er de oorzaak v:an was, dat de chassis door de hevige trillingen veelvuldig stukscheurden.
Ten behoeve van de bewoners van Zwanenburg werd een lijntje naar Halfweg geopend, waar men op de tram kon overstappen.Hiervoor werden vier Citroënbusjes (31 tJm 34) van “Stadsverkeer” te Leiden overgenomen. Ze hadden een carrosserie van Verheul. Voor de verwachtte grote drukte tijdens de Flora 1935 werden nog twee grote bussen overgenomen. Dit waren de nummers 35, een Mercedes van de WSM, en 36, een Guy van de firma Tensen te Soest. Erg gelukkig is de NZH met deze twee bussen niet geweest.Er waren maar een paar chauffeurs die met deze “buitenbeentjes’. konden rijden en ook de monteurs hadden er een hele kluif aan. Ze stonden dan ook meer in de garage dan dat ze reden. In 1937 werden ze weer verkocht. Inmiddels waren in 1934 nog in dienst gesteld drie Indianabussen met 3LW-Kromhout-Dieselmotoren en een carrosserie van Hainje (19, 20 en 21), terwijl er in 1935 nog bij kwamen vijf Mercedesbussen met viercilinderdieselmotoren en eveneens een carrosserie van Hainje (22 t/m 26).
 NZH009 Vloot langs de Leische Vaart
NZH Vloot met divers materieel in Leiden langs Leidsche Vaart
Nauwelijks was het drukke jaar 1935 achter de rug of in het volgende voorjaar kwamen er de vier bussen 37 t/m 40 bij. Dit waren Fordbussen met 75 pk benzinemotor, welke aanschaffing om financiële redenen de voorkeur had gekregen boven een chassis met dieselmotor. Om een idee te geven van de destijds geldende prijzen vermelden wij dat zo’n Fordchassis, geheel compleet, slechts achttienhonderd gulden bedroeg. De Beynes-carrosserie voor de 37 en 38 met 23 zitplaatsen kostte 2000 gulden, zodat deze bussen, kant-en-klaar voor het gebruik, minder kostten dan nu een Dafje! De 39 en 40 waren door Hainje gecarrosseerd.In 1936 werden verder nog aangeschaft twee Kromhoutbussen (de 27 en 28) met 4LK-dieselmotor en een carrosserie van Hainje welke aan 27 zittende en 5 staande passagiers plaats bood. In 1937 kwam de Mercedes 29 bus nummer 1 van de Waterlandse lijn vervangen.Heel wat duurder dan de hiervoor genoemde Fordjes waren de vier grote Mercedes-Benzbussen, de uit 1938 daterende 41 t/m 44, die voorzien waren van een 80 pk dieselmotor en een carrosserie (31 zitplaatsen) van de firma Den Oudsten en Domburg te Woerden. Hierbij viel de staanplaatsruimte voor in de wagen bijzonder op. Langs de wanden aangebrachte klapbankjes konden als zitplaats worden gebruikt. De zittingen hadden voor het eerst trijpbekleding :het geheel was voor die tijd luxueus ingericht. De carrosserieën waren zeer solide en de eerste bus trok op de RAI sterk de aandacht. Het was met deze bussen, dat de NZH haar eerste toerritten naar de Hoge Veluwe ging maken. Tot slot kwamen in 1939 de bussen 35 en 36 het vooroorlogse wagenpark verstevigen. De oude wagens met deze nummers waren, zoals hiervoor vermeld, reeds verkocht.De 35 had een Kromhout-chassis met Hercules zescilinders dieselmotor, terwijl de 36 een A.S.-chassis bezat, eveneens met Herculesmotor. Het waren de eerste voorbesturingsbussen bij de NZH en als zodanig kunnen ze beschouwd worden als de voorlopers van de naoorlogse Crossley’s. Ook bij dezen twee bussen trof men voorin een grote ruimte aan voor 12 staanplaatsen, verder waren er 24 zitplaatsen. Er waren hier twee luchtbediende deuren voor in- en uitstappen.Met één enkele speciaal hiervoor ontworpen luchtkraan kon de chauffeur beide deuren naar willekeur bedienen. De vormgeving verleende deze vooroorlogse bus een modern aanzicht. Meer over de Geschiedenis van het OV en het NZH in speciaal op http://www.openbaarvervoerinboskoop.nl/busgeschiedenis/nzh/NZH02.htm waar ook een groot deel van de info uit dit stuk vandaan komt.

 

 Bussen ASjes bussen
Crossley Bus , A.S. Chassis, Hercules 6 cyl motor

 

Bussen AS bus v d GTW met van Eerten carrosserie , gefotografeerd op de Edesche Heide tussen Ede en Arnhem, 1934
bussen-as-bus-v-d-gtw-met-van-eerten-carrosserie-gefotografeerd-op-de-edesche-heide-tussen-ede-en-arnhem-1934
 Bussen AS Nederland
A.S. bus v d GTW met van Eerten carrosserie , gefotografeerd op de Edesche Heide tussen Ede en Arnhem, 1934

De A.S. Fabriek leverde zijn laatste bus af in 1954 en deze werd in 1964 alweer afgevoerd. Het lijkt er op dat er geen een is overgebleven. We zullen het dus met deze foto’s moeten doen. Dat was het weer!